Certyfikacja CE dla maszyn
Nowe Rozporządzenie Maszynowe (UE) 2023/1230 zastąpi Dyrektywę 2006/42/WE od 14 stycznia 2027 r. Większość maszyn = samodeklaracja CE; maszyny wysokiego ryzyka (Załącznik IV) = wymagana jednostka notyfikowana. Realizujemy ocenę zgodności i audyt produkcji — certyfikat wystawia akredytowana jednostka notyfikowana, z którą współpracujemy.
Czym jest Machinery Regulation?
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 reguluje wprowadzanie maszyn na rynek UE. Zastąpi obowiązującą Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE od 14 stycznia 2027 r. Do tej daty można stosować starą dyrektywę — ale planowanie nowych wyrobów warto już oprzeć o nowe rozporządzenie.
Najważniejsze zmiany: rozszerzenie Załącznika IV (więcej kategorii wysokiego ryzyka), nowe wymagania dla cybersecurity i AI w maszynach, doprecyzowanie regulacji dla maszyn modyfikowanych po wprowadzeniu na rynek, akceptacja cyfrowej dokumentacji i instrukcji.
- Pełna nazwa
- Rozporządzenie (UE) 2023/1230 — Machinery Regulation
- Wydawca
- Parlament Europejski i Rada UE
- Wejście w życie
- 14 stycznia 2027 r. (zastąpi Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE)
- Okres przejściowy
- Do 14 stycznia 2027 r. można stosować Dyrektywę 2006/42/WE
- Powiązane normy
- EN ISO 12100 (ocena ryzyka), EN ISO 13849 (Performance Level), EN 60204 (wyposażenie elektryczne)
Dwie ścieżki oceny zgodności.
Maszyny standardowe (samodeklaracja) i maszyny wysokiego ryzyka z Załącznika IV (obowiązkowy udział jednostki notyfikowanej). Klasyfikacja determinuje całą procedurę.
- StandardoweWiększość maszynPrzykłady
Maszyny pakujące, transportery, mieszalniki, większość maszyn produkcyjnych nieznajdujących się w Załączniku IV
Notified BodyNie wymaga (samodeklaracja CE). Producent samodzielnie ocenia zgodność z EHSR (Załącznik III) i wystawia Deklarację Zgodności.
- Załącznik IVWysokie ryzykoPrzykłady
Piły tarczowe, prasy, maszyny do obróbki drewna, podnośniki dla osób, prasy hydrauliczne, maszyny iniekcyjne, niektóre roboty współpracujące, urządzenia chroniące przed wybuchem
Notified BodyWymagana — moduł B+C, B+D, B+E, B+F, G lub H. Lista 25 kategorii w Załączniku IV nowego rozporządzenia 2023/1230 (rozszerzona vs. dyrektywa 2006/42/WE).
Sześć obszarów zgodności maszyn.
Producent musi udokumentować spełnienie wymagań zasadniczych zdrowia i bezpieczeństwa (EHSR) — zwykle przez zastosowanie zharmonizowanych norm EN.
- 01
EHSR
Essential Health and Safety Requirements (Załącznik III rozporządzenia 2023/1230) — wymagania zasadnicze dla zdrowia i bezpieczeństwa użytkownika.
- 02
Risk Assessment
Ocena ryzyka maszyny zgodnie z EN ISO 12100. Identyfikacja zagrożeń, ocena ryzyka, środki redukcji ryzyka — udokumentowana w pliku technicznym.
- 03
Performance Level (PL)
Kategoryzacja PL wg EN ISO 13849 dla elementów bezpieczeństwa układów sterowania (PLa–PLe) — wymagana dla funkcji bezpieczeństwa.
- 04
Instrukcja obsługi
W języku użytkownika końcowego — dla każdego rynku, gdzie maszyna jest sprzedawana. Kompletna informacja o instalacji, użytkowaniu, konserwacji i ryzykach resztkowych.
- 05
Komponenty bezpieczeństwa
Załącznik V — komponenty bezpieczeństwa (kurtyny świetlne, blokady, zatrzymania awaryjne) podlegają oddzielnej ocenie zgodności.
- 06
Cybersecurity & AI
Nowe wymagania w rozporządzeniu 2023/1230 dla cyberbezpieczeństwa układów sterowania oraz dla komponentów AI o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa (powiązanie z EU AI Act).
Proces oceny CE — pięć kroków.
Razem 3–9 miesięcy zależnie od kategorii i dojrzałości dokumentacji.
- 01 1–2 dni
Klasyfikacja maszyny
Sprawdzenie czy maszyna jest w Załączniku IV (wysokie ryzyko) — determinuje konieczność udziału jednostki notyfikowanej.
- 02 4–12 tyg.
Risk Assessment + dokumentacja
Wykonanie oceny ryzyka (ISO 12100), kompilacja pliku technicznego, instrukcja obsługi, schematy elektryczne i pneumatyczne.
- 03 4–8 tyg.
Test typu (Załącznik IV)
Badania w akredytowanym laboratorium — funkcjonalne, elektryczne (LVD), EMC, bezpieczeństwa.
- 04 1–3 dni
Audyt zakładu (modułu D, H)
Wymagany dla wybranych modułów oceny — audit systemu jakości lub kontroli produkcji.
- 05 4–6 tyg.
Certyfikat CE
Wystawienie certyfikatu badania typu UE przez Notified Body (Załącznik IV) lub samodzielne wystawienie Deklaracji Zgodności (pozostałe maszyny).
Ile kosztuje certyfikacja CE maszyny?
Cena zależy od kategorii (Załącznik IV znacznie droższe niż samodeklaracja), kompleksności technicznej, liczby funkcji bezpieczeństwa, zakresu badań w laboratorium i konieczności audytu produkcji.
Najwięcej w budżecie zajmują zwykle badania typu (LVD, EMC, funkcjonalne) i opracowanie pliku technicznego z oceną ryzyka. Wycena indywidualna — w pierwszej rozmowie ustalamy klasyfikację i moduł oceny.
Pamiętaj
Dla nowych konstrukcji projektowanych po 2025 r. — warto już teraz oprzeć dokumentację o nowe rozporządzenie 2023/1230, by uniknąć dwukrotnej pracy po 14 stycznia 2027 r.
Branże, które certyfikujemy.
- Producenci maszyn CNC i obrabiarek
- Maszyny budowlane (koparki, dźwigi)
- Maszyny rolnicze i agro
- Linie pakujące i food processing
- Robotyka i automatyka przemysłowa
- Prasy hydrauliczne i pneumatyczne
- Producenci komponentów bezpieczeństwa
- Integratorzy systemów
Powiązane certyfikacje.
Certyfikacja CE maszyny często łączy się z systemowymi certyfikatami producenta — ISO 9001 (jakość), ISO 45001 (BHP), a dla maszyn z AI — ISO 42001.
- ISO 9001
System zarządzania jakością
Zwykle wymagana w produkcji maszyn — szczególnie dla modułu H (full QA). Prowadzimy też certyfikację ISO 9001.
Szczegóły - ISO 45001
Bezpieczeństwo i higiena pracy
BHP użytkownika maszyny — istotne dla producentów maszyn dla przemysłu wysokiego ryzyka.
Szczegóły - ISO 42001
AI Management System
Dla maszyn z komponentami AI — pierwszy standard zarządzania sztuczną inteligencją, łączy się z wymaganiami EU AI Act.
Szczegóły
Najczęstsze pytania o CE dla maszyn.
Co to jest Machinery Regulation?
Machinery Regulation — Rozporządzenie (UE) 2023/1230 Parlamentu Europejskiego i Rady ws. maszyn. Zastąpi Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE od 14 stycznia 2027 r. Główne zmiany: rozszerzenie Załącznika IV (wysokie ryzyko), nowe wymagania dla cybersecurity i AI, doprecyzowanie regulacji dla maszyn modyfikowanych po wprowadzeniu na rynek, dopuszczenie cyfrowej dokumentacji i instrukcji.
Czy moja maszyna jest w Załączniku IV?
Załącznik IV nowego rozporządzenia 2023/1230 zawiera ok. 25 kategorii wysokiego ryzyka (rozszerzony vs. dyrektywa 2006/42/WE). Najczęściej spotykane: piły tarczowe, prasy mechaniczne i hydrauliczne, maszyny do obróbki drewna, podnośniki dla osób, niektóre roboty współpracujące, maszyny do pracy w atmosferze wybuchowej. Pełna lista w Załączniku IV — w razie wątpliwości skontaktuj się z doradczynią.
Czy AI w maszynie wymaga osobnej oceny zgodności?
Tak — Machinery Regulation 2023/1230 wprost odwołuje się do EU AI Act (Rozporządzenie 2024/1689) dla komponentów AI o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa. Maszyna z komponentem AI wysokiego ryzyka może wymagać dodatkowej oceny wg AI Act. Dla zarządzania systemem AI w organizacji zobacz ISO 42001 (AI Management System).
Czy znak CE jest ważny po Brexicie dla rynku UK?
Nie — UK wymaga osobnego oznakowania UKCA wg krajowej regulacji Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (z poprawkami). Wymagania merytoryczne są analogiczne do dyrektywy maszynowej UE, ale procedurę prowadzi osobny UK Approved Body. UK akceptuje znak CE w okresie przejściowym dla wybranych kategorii — sprawdź aktualne stanowisko OPSS przed wprowadzeniem.
Kto wystawia certyfikat CE dla maszyny?
Dla maszyn z Załącznika IV (wysokie ryzyko) — jednostka notyfikowana (Notified Body) wystawia EU Type-Examination Certificate. Prowadzimy audyt i przygotowujemy dokumentację — certyfikat wystawia akredytowana NB, z którą współpracujemy. Dla pozostałych maszyn — producent samodzielnie wystawia Deklarację Zgodności CE i nakłada znak.
Ile trwa proces oceny CE dla maszyny?
3–9 miesięcy zależnie od kategorii i dojrzałości dokumentacji. Maszyny standardowe (samodeklaracja) — szybciej, jeśli masz już ocenę ryzyka i instrukcję. Maszyny z Załącznika IV — dłużej, najwięcej zajmują badania typu w laboratorium (4–8 tyg.) i przegląd dokumentacji przez NB.
Wyceń ocenę CE dla maszyny.
Specjalistka ds. wyrobów CE pomoże ustalić kategorię maszyny (Załącznik IV vs. samodeklaracja), zakres badań i optymalny moduł oceny zgodności.
Małgorzata Nowakowska
Wyroby CE / ISO 13485 / 27001